Selamün aleyküm ve rahmetullahi ve berekâtühü
Nasıldık = tevbe
Nasılsınız = şükür, rıza
Nasıl olalım = kaderi dua değiştirir ( hadis )
Z E K Â T
Zekât, İslam’ın beş temel esasından biridir. Kelime anlamı; arınmak, temizlenmek, bereketlenmek ve çoğalmak demektir.
Dini anlamda zekât ise:
Maddi imkânı belirli bir seviyeye ulaşan Müslümanın, malının belirli bir kısmını Allah rızası için ihtiyaç sahiplerine vermesidir.
Zekât sadece bir yardım değil;
malı temizleyen,
kalbi cimrilikten arındıran,
toplumu dengeleyen ibadettir.
Kur’ân’da namazla birlikte çokça zikredilmesi, onun sosyal ve manevi önemini gösterir.
Zekât üç yönlü bir arınmadır:
1. Malın Arınması
İnsan malı kendinden bilir. Zekât, malın gerçek sahibinin Allah olduğunu hatırlatır.
2. Kalbin Arınması
Cimrilik, bencillik ve dünya bağı azalır. Veren kişi şükür bilincine ulaşır.
3. Toplumun Arınması
Zengin ile fakir arasında kin değil kardeşlik oluşur köprü görevi görür.
Zekât maldan verilen değil, kalpten koparılandır.
Zekâtın kişiye farz olması için:
Müslüman olmak
Akıllı ve ergen olmak
Hür olmak
Nisap miktarı mala sahip olmak
Malın üzerinden 1 kameri yıl (hicrî yıl) geçmesi
Borçtan ve temel ihtiyaçtan fazla mala sahip olmak gerekir.
Nisap Nedir?
Zekâtın farz olduğu en alt zenginlik ölçüsüdür.
Genel ölçü:
80,18 gram altın veya buna denk para / ticaret malı
Buna ulaşan kişi zekâtla yükümlü olur.
Zekâtın Miktarı
%2,5 (kırkta bir)
Örnek: Altının gramı 7600TL olursa (2 mart itibariyle) 81.18 gram altın (7600 × 81.18 = ) 617 000 TL birikimi olan kişi →617 000TL × % 2.5 = 15 425 TL zekât verir.
Zekâtın Geçerli (Sıhhat) Şartları
Niyet etmek
Malın gerçekten ihtiyaç sahibine verilmesi
Karşılık beklememek
Fakirin mülkiyetine geçirmek (sadece yemek yedirmek yeterli olmaz)
Zekâtın kendisi farzdır.
Vacip Sayılan Durumlar
Zekâtı geciktirmemek
Hak sahiplerine ulaştırmak
Sünnet ve Edep Olanlar
Gizli vermek
Önce yakın akrabadan başlamak
Güzel sözle vermek
Başa kakmamak
En temiz maldan vermek
Zekât Kimlere Verilir?
Kur’ân’da (Tevbe 60) belirtilen 8 sınıf:
Fakirler (geliri yetmeyen)
Miskinler (hiç geliri olmayan)
Zekât toplayan görevliler
Kalpleri İslam’a ısındırılacak kişiler ( Hz. Ömer ra kaldırmıştır)
Kölelikten kurtulacak olanlar
Borçlular
Allah yolunda olanlar
Yolda kalmış yolcular
Zekât Kimlere Verilmez?
Anne-baba
Dede-nine
Çocuklar ve torunlar
Eş
Çok zengin kişiler
TİCARİ BİLANÇO VE ZEKÂT
Ticaret yapan kişi veya şirketlerin en doğru zekât hesaplama yöntemlerinde Mantık şudur:
Zekât, işletmenin gerçek net ticari varlığı üzerinden verilir.
İnceleyelim;
1. Zekâta Tabi Olan Ticari Varlıklar
Bilançoda şu kalemler zekâta dahildir:
Kasa mevcudu (nakit para)
Bankadaki paralar
Alacaklar (tahsil edilmesi beklenen)
Satılmak için alınmış ticari mallar (stoklar)
Altın, döviz, ticari yatırım amaçlı varlıklar
Bunların tamamı toplanır.
2. Zekâttan Düşülecek Borçlar
Şu borçlar düşülür:
Vadesi gelmiş ticari borçlar
Tedarikçi borçları
Kısa vadeli banka kredileri
Ödenmesi gereken vergiler
Personel maaş borçları
Sadece kısa vadeli (1 yıl içinde ödenecek) borçlar düşülür.
3. Net Ticari Varlık Hesabı
Formül:
Zekât Matrahı = Dönen Varlıklar − Kısa Vadeli Borçlar
4. Zekât Oranı
Net tutarın:
%2,5’i (1/40) zekât olarak verilir.
Örnek Hesaplama yapalım
Kasa + Banka
300.000 TL
Stok Mallar
1000.000 TL
Alacaklar
200.000 TL
Toplam Varlık
1.500.000 TL
Borçlar:
Tedarikçi Borcu
250.000 TL
Kısa Vadeli Kredi
150.000 TL
Toplam Borç
400.000 TL
Net Servet:
1.500.000 − 400.000 = 1100 000 TL
Zekât:
1 100.000 × %2,5 = 27 500 TL zekât tutarı
Zekâta Dahil Olmayanlar
İş yeri binası
Demirbaşlar (masa, raf, bilgisayar, makine)
Araçlar (ticaret için satılık değilse)
Üretim makineleri
Bunlar gelir üretir ama ticari mal sayılmaz.
En Önemli Ölçü (Fıkhî Kaide)
“Satmak niyetiyle elde tutulan mal zekâta tabidir.”
Selamün aleyküm ve rahmetullahi ve berekâtühü
Ahi Kul Ahmet
Halk Ozanı
Emekli Vergi Baş Müfettişi